Straks zorgen voor je stiefouder? | Popelier Opleiding en Begeleiding
Een rij-examen voor het ouderschap?!
19 februari 2016
Brandbrief: van bevallingsproof naar kindproof
19 februari 2016
Show all

Straks zorgen voor je stiefouder?

De kwaliteit van familierelaties schiet vaak tekort, zo blijkt uit onderzoek. Terwijl de verantwoordelijkheid voor de zorg steeds vaker bij familieleden terechtkomt. Wat betekent dat voor alle nieuwe familierelaties die we hebben, bijvoorbeeld vanuit samengestelde gezinnen?

Socioloog Martijn van Hogerbrugge schrijft op basis van een analyse van de familiebanden in Nederland dat vier op de tien relaties tussen ouders en volwassen kinderen niet harmonieus zijn (Demos, tijdschrift van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI)). Van de broers en zussen heeft de helft weinig, slecht of geen contact. Als bloedverwanten elkaar de helpende hand toesteken, bij ziekte of werkloosheid, neemt het aantal onderlinge conflicten vaak toe.

Van Hogerbrugge vond dat familiebanden in de loop der jaren niet beter worden. Als het contact afstandelijk is, met veel conflicten of juist intiem, dan is dat tien jaar later meestal nog steeds zo. Juist omdat die patronen zo diep zijn ingesleten, is er weinig flexibiliteit om beter contact te krijgen als een broer, zus, moeder of vader hulpbehoevend wordt. En juist daar leek de overheid haar hoop op te vestigen toen de plannen om de zorgkosten in de hand te houden zwaar bleken te leunen op mantelzorg!

Van Hogerbrugges onderzoek concentreert zich op familiebanden tussen volwassenen uit kerngezinnen. Opvallend is dat de relaties tussen ouders en kinderen een stuk beter zijn dan die tussen broers en zussen: conflicten komen drie keer vaker voor tussen broers en zussen dan tussen ouders en kinderen. De vraag is wat dergelijke bevindingen betekenen voor complexere familiebanden. ‘Bijvoorbeeld’ daar waar het gaat om relaties tussen (stief-)ouders en ex-schoonfamilies en tussen stiefbroers en –zussen.

Gezien de problemen die veel samengestelde gezinnen ervaren, ziet het er niet rooskleurig uit voor die complexe familierelaties. En nog minder rooskleurig voor een overheid die in haar beleid uitsluitend lijkt uit te gaan van relaties van het type ‘harmonieus’.

Het opbouwen en onderhouden van gezonde relaties in gezinnen is een hele uitdaging, die groter wordt naarmate de relaties complexer zijn, zoals in stiefgezinnen. Voor het welzijn van alle gezinsleden, ook op de lange termijn, is het belangrijk om in die relaties te investeren.  Dat geldt voor samengestelde gezinnen in het kwadraat, want deze gezinnen kennen een geheel eigen dynamiek. Heel vaak gaat het daarbij over de vraag: ben ik een insider of een outsider? Hoor ik erbij, of niet? Het antwoord op die vragen heeft gevolgen voor de band op de lange termijn.

Het opbouwen van nieuwe relaties tussen stiefouder en –kind vraagt tijd, aandacht, aanwezigheid, de juiste maat en wijsheid. Als het lukt om de relatie met een stiefkind stevig op te bouwen, dan biedt dat enorme perspectieven voor alle gezinsleden. Niet alleen voegt de stiefouder dan iets toe aan het leven van het stiefkind (één van de zeven kenmerken van het samengestelde gezin), maar ook andersom: het stiefkind voegt iets toe aan het leven en welzijn van de stiefouder. Wat mooi zou het zijn als de band met het stiefkind zo goed is dat het geven van tijd en aandacht aan een ouder die wat meer hulp nodig heeft vanzelfsprekend is geworden!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *